Incoterms w kontraktach surowcowych: kto co ponosi.
Trzy litery na końcu ceny nie są formalnością. Decydują o tym, kto za co płaci, od którego momentu kto ponosi ryzyko i kto musi przedstawić który dokument.
Incoterms to reguły publikowane przez Międzynarodową Izbę Handlową, określające obowiązki sprzedającego i kupującego w sprzedaży towaru: kto organizuje przewóz, kto ubezpiecza, gdzie przechodzi ryzyko i kto odpowiada za formalności eksportowe oraz importowe. Nie rozstrzygają o własności, warunkach płatności ani o skutkach naruszenia umowy — to wynika z samego kontraktu.
Trzy pytania, na które odpowiada każda reguła
- Koszt: do którego punktu sprzedający pokrywa przewóz i opłaty towarzyszące?
- Ryzyko: w którym dokładnie momencie ryzyko utraty lub uszkodzenia przechodzi na kupującego?
- Formalności: która strona odpowiada za odprawę eksportową, a która za importową?
Najczęstszym błędem jest założenie, że koszt i ryzyko przechodzą w tym samym punkcie. Często tak nie jest. Przy CIF sprzedający opłaca fracht i ubezpieczenie do portu przeznaczenia, ale ryzyko przechodzi znacznie wcześniej — z chwilą załadunku w porcie wysyłki.
Reguły najczęściej stosowane w handlu surowcami rolnymi
FOB — Free On Board
Sprzedający dostarcza towar na pokład statku we wskazanym porcie załadunku i dokonuje odprawy eksportowej. Ryzyko przechodzi na pokładzie. Kupujący organizuje i opłaca przewóz główny. Reguła częsta tam, gdzie kupujący ma własne umowy frachtowe i chce kontrolować transport.
CFR i CIF — Cost and Freight / Cost, Insurance and Freight
Sprzedający zawiera i opłaca umowę przewozu do wskazanego portu przeznaczenia, a przy CIF zapewnia również ubezpieczenie. W obu przypadkach ryzyko przechodzi w chwili załadunku towaru na statek w porcie wysyłki. Kupujący, który czyta „do Rotterdamu” jako „sprzedający ponosi ryzyko do Rotterdamu”, źle odczytał regułę.
FCA — Free Carrier
Sprzedający dostarcza towar przewoźnikowi wskazanemu przez kupującego we wskazanym miejscu, po odprawie eksportowej. Coraz częściej stosowana dla ładunków kontenerowych, gdzie dostawa realnie następuje na terminalu lub w punkcie lądowym.
DAP i DDP — Delivered At Place / Delivered Duty Paid
Sprzedający ponosi koszt i ryzyko do wskazanego miejsca przeznaczenia. Przy DAP kupujący dokonuje odprawy importowej i płaci cło oraz VAT importowy; przy DDP robi to sprzedający. DDP nakłada istotne obciążenie na sprzedającego spoza kraju importu i wymaga ostrożnego uzgodnienia.
Czego reguła nie obejmuje
- Przeniesienia własności towaru
- Warunków i instrumentów płatności, takich jak akredytywa
- Specyfikacji jakościowej, tolerancji i poboru prób
- Skutków niewykonania umowy, siły wyższej i arbitrażu
- Tego, kto ponosi demurrage i detention poza punktem dostawy
Te kwestie należą do umowy sprzedaży. Reguła Incoterms jest skrótem opisującym dostawę, a nie substytutem kontraktu wokół niej.
Jak stosuje je Nevermore
W każdej ofercie podajemy regułę, wskazane miejsce i wersję Incoterms, a odrębnie wymieniamy dokumenty, które każda ze stron musi przedstawić. Gdy nabywca nie zna konsekwencji proponowanej reguły, wolimy je wyjaśnić przed podpisaniem niż spierać się o nie po reklamacji.
Napisz, co chcesz kupić — albo co masz do sprzedania.
Podaj towar, specyfikację, wolumen i miejsce dostawy. Na konkretne zapytania odpowiadamy wskazaniem wykonalności, terminu i warunków handlowych — albo wprost informujemy, że nie jesteśmy właściwym kontrahentem.